Mediacje - alternatywny sposób rozwiązywania konfliktów

Mediacje są nowoczesną formą rozwiązywania konfliktów w opozycji do form agresywnych i procesowych. Strony konfliktu najlepiej znają swoje potrzeby i dlatego w mediacji traktowane są jak eksperci od rozwiązań sporu, którego są uczestnikami. W rezultacie to wyłącznie od nich zależy kształt ostatecznego porozumienia.

To, co do tej pory wydawało się niemożliwe, czyli dokonanie uzgodnień między stronami znajdującymi się często w ostrym konflikcie, nieumiejącymi ze sobą rozmawiać, podczas mediacji okazuje się, że strony potrafią  z szacunkiem zwracać się do drugiej osoby, wysłuchać się wzajemnie, zrozumieć motywy działania i wspólnie wypracować satysfakcjonującą ugodę.

 

Decyzja o podjęciu mediacji zależy tylko i wyłącznie od zainteresowanych osób. Każda ze stron, jak również mediator, ma możliwość przerwania mediacji. 

Podstawowe zasady prowadzenia mediacji:

  • dobrowolność – obie strony konfliktu samodzielnie podejmują decyzję o rozpoczęciu mediacji. Strony mają możliwość przerwania mediacji na każdym jej etapie, nie muszą nawet podawać przyczyny rezygnacji. Strony muszą także akceptować osobę mediatora, zawsze mają możliwość zrezygnowania z osoby mediatora w trakcie mediacji i wyboru innego mediatora.
  • neutralność – mediator nie narzuca ani nie sugeruje stronom rozwiązania, nie wypowiada też swoich opinii na temat sporu. Jego rolą jest stworzenie przestrzeni do bezpiecznej i rzeczowej rozmowy o problemie, a rozwiązanie konfliktu zależy wyłącznie od stron mediacji.
  • bezstronność – mediator w równym stopniu wspiera strony w rozwiązywaniu sporu, dba o równowagę między stronami w trakcie prowadzenia mediacji.
  • poufność – mediacja ma charakter poufny. Informacje, dotyczące m.in.: faktów, opinii, zachowań i uczuć, uzyskane przez mediatora są objęte tajemnicą. Mediator nie będzie mógł być świadkiem w ewentualnym procesie między stronami mediacji (chyba, że strony zdecydują inaczej).
  • samodzielność stron w poszukiwaniu rozwiązań - w mediacji uznaje się, że strony są ekspertami od własnego konflikt i że jedynie one mogą wypracować najlepsze porozumienie, dlatego mediator nie sugeruje rozwiązań i nie ocenia. Zaakceptuje także brak porozumienia, jeżeli taka będzie wola stron.

Mediacja umożliwia obu stronom sporu:

  • bezpośredni wpływ na rozwiązanie konfliktu;
  • zamianę walki na działanie mające na celu rozwiązanie wspólnego problemu;
  • współdecydowanie o sobie i przebiegu konfliktu;
  • przyjęcie odpowiedzialności za własne czyny;
  • odreagowanie emocji, nazwanie odczuć i uczuć towarzyszących stronom w czasie trwania sporu;
  • wyrażanie potrzeb;
  • budowanie atmosfery szacunku stron do siebie nawzajem;
  • ustalenie działań wynikających ze sposobu rozwiązania konfliktu;
  • satysfakcję rozstrzygnięć dla wszystkich stron konfliktu (win-win/wygrany-wygrany).

Mediacje mogą być stosowane w szerokiej gamie konfliktów: